|
"Przystań", zlokalizowana w Zakopanem, przy ulicy Mariana Zająca, została zbudowana w 1928 r. przez Wincentego Witosa dla jego córki Julii. Po II wojnie światowej dom najpierw był dzierżawiony przez Centralę Paliw Płynnych, potem FWP, a w 1951 r. został objęty zarządem przymusowym i wreszcie w 1962 r. upaństwowiony. Ostatnią właścicielką Przystani była wnuczka Wincentego Witosa Joanna Steindlowa. Po przemianach lat 90. willa została zreprywatyzowana, ponownie stając się własnościa rodziny W. Witosa. Wincenty Witos (1874-1945), polityk, przywódca PSL "Piast", premier. Od 1922 r. systematycznie bywał pod Giewontem, a w 1928 r. wspólnie ze swoją córką Julią Masiową wybudował willę Przystań, gdzie zazwyczaj się zatrzymywał. Kierowane przez niego PSL "Piast" było jedną z najważniejszych partii w Zakopanem. Od 1933 r. po procesie brzeskim (proces 11 przedstawicieli tzw. opozycji parlamentarnej), przebywał na emigracji w Rożnowie na Morawach, a jego kurierami byłi zakopiańscy górale (m.in. Wacław Krzeptowski). We wrześniu 1939 r. został ranny, a następnie aresztowany przez gestapo. Był więziony w Rzeszowie, Krakowie, Berlinie i Poczdamie, a latem 1940 r. został przewieziony do Zakopanego i osadzony w willi Renesans. Tam Niemcy próbowali namówić go do współpracy, ale były premier stanowczo odmawiał. Zwolniony w 1941 r., pozostawał pod nadzorem niemieckim w Wierzchosławicach, gdzie usiłował pertraktować z nim Wacław Krzeptowski, ale Witos nie podjął rozmów. Zmarł po wyzwoleniu i został pochowany w Wierzchosławicach. Marian Zając (1920-1945), narciarz, lotnik. Jako narciarz debiutował w 1930 r. w dziecięcych zawodach na Lipkach. Podczas zawodów FIS-u w 1939 r., jeszcze będąc uczniem zakopiańskiego gimnazjum, reprezentował Polskę w biegu zjazdowym i skokach. Był członkiem Harcerskiego Klubu Narciarskiego, a potem Sekcji Narciarskiej Wisły i jako zjazdowiec zdobył mistrzostwo Polski. Po maturze wstąpił do Szkoły Lotniczej w Dęblinie. Kiedy wybuchła wojna, wrócił do Zakopanego, po czym w sylwesrową noc 1939 r. przedostał się przez Tatry do Budapesztu i dalej do Anglii. Należał do najdzielniejszych polskich lotników w Wielkiej Brytanii. Zginął w ostatnich miesiącach wojny w czasie przelotu nad Atlantykiem z Kanady do Anglii. Został odznaczony krzyżem Vituti Militari i czterokrotnie Krzyżem Walecznych. *) Maciej Pinkwart, Lidia Długołęcka-Pinkwart: "Zakopane przewodnik historyczny"
|
Historia